Hoe ziet de dag er uit van de Griekse premier die beslist uit de euro te stappen?

08 februari 2012, 09:43

Griekenland moet uit de euro, hoor je steeds vaker. Maar als een land de eurozone wil verlaten, moet het eerst de democratie opschorten, schrijft Wolfgang Munchau, de Europaspecialist van de Financial Times en de stichter en voorzitter van Eurointelligence, in het Britse blad Prospect. Legaal wordt verondersteld dat het niet gebeurt. De euro is de munt van de EU. Enkel Groot-Brittannë en Denemarken hebben een ontsnappingsclausule; Griekenland niet. De enige legale manier om van de euro af te raken houdt volgens het Verdrag van Lissabon in dat Griekenland uit de EU stapt. Doch ook de Europese wet heeft achterpoorten. Technisch gezien zou Griekenland op zondagavond de EU kunnen verlaten om er maandagochtend opnieuw lid van te worden.

Volgens Munchau zijn er twee exitscenario’s. Eén waarbij de overige EU-landen samen met de Grieken een exitscenario overeenkomen, een ander waarbij dat niet het geval is en Griekenland zonder overleg met de partners de EU verlaat. Ten gevolge van een ad hoc situatie, gecreëerd door een gewelddadige betoging, of de moord of een Europese topdiplomaat bijvoorbeeld. Net als ooit de Eerste Wereldoorlog werd ontketend.

Stel dat het zover komt. Hoe gaat dat dan?

De Griekse premier laat zijn regering op vrijdagnamiddag over de exit stemmen. Het parlement raadplegen is uitgesloten. Daarom moet hij een decreet uitvaardigen - een tijdelijke opdracht die later door het parlement kan goedgekeurd worden - om de euro te verlaten en de nationale munt herintevoeren.

Nadat de regering over de exit heeft gestemd moet hij een aantal legale en grondwettelijke overtredingen, - misdaden zelfs - begaan, want met onmiddellijke ingang moet hij:

1. De grenzen sluiten,
2. de banken sluiten zolang nodig (misschien wel een week),
3. alle financiële transacties onmogelijk maken,
4. banken van internationale communicatie afsluiten, inclusief via satteliet,
5. de politie en/of het leger opdracht geven bovenstaande maatregelen af te dwingen waar nodig.
6. Eens dat gebeurd is kan hij de natie via de televisie toespreken om zijn beslissing kenbaar te maken.

Het is evident dat om bovenstaande maatregelen door te voeren een parlementair debat uitgesloten is. (Het bankensysteem zou zijn omgevallen nog voor de oppositie het woord kan nemen). Geheimhouding is dus van het grootste belang. Een land dat de eurozone wil verlaten, moet de democratie dus opschorten, schrijft Munchau.

Eens dat gebeurd is, begint een overgangsperiode waarin:

1. al het geld - en alle effecten - dat zich op Griekse rekeningen bevindt moet worden hervormd tot nieuwe ‘Griekse euro’s’ (of drachmes) en dat tegen een wisselkoers van 1 op 1.
2. Omdat er geen tijd is om geld te drukken worden alle bankbiljeten overstempeld. Omdat je het geld dat in omloop is niet kan stempelen zijn er twee keuzes: dat bedrag beschouw je als verloren, of de grenzen blijven voor onbepaalde tijd gesloten zodat mensen het land niet uit kunnen met koffers vol ongestempelde bankbriefjes.
3. Binnen Griekenland worden ‘oude’ euro’s onbruikbaar en moeten door de centrale bank worden omgewisseld tegen nieuwe, gestempelde exemplaren, de wisselkoers van 1 op 1 respecterend.
4. Vanaf dit ogenblik zal er vanuit het buitenland geen kapitaalsinvoer meer zijn. Dat betekent dat Griekenland al het geld dat de overheid uitgeeft bij de Griekse belastingbetaler moet gaan halen. Omdat het land nu al een tekort heeft, moeten onmiddellijk extreem zware besparingen worden doorgevoerd. Veel ingrijpender dan dat nu al het geval is. Die besparingen zouden in een eerste tijd veel groter zijn dan de voordelen van een devaluatie.
5. De banken gaan failliet en kunnen enkel gered worden door de centrale bank, die nu opnieuw het monopolie heeft over de nieuw uit te vaardigen munt en zowel aan banken, als aan de overheid leningen kan toestaan.
6. De overheid moet loon- en prijsbeperkingen invoeren om te verzekeren dat de stijging in lonen het toegenomen concurrentievermogen niet overtreft.

Aan de positieve kant zou het Griekse toerisme opeens uiterst voordelig worden. Maar tegen die tijd zou de Griekse economie zo goed als zijn ingestort. Bezint, eer ge begint, dus... raadt Munchau aan.

(Gebaseerd op: Express.be)