Deeltijds werken is vooralsnog een vrouwenzaak. Uit de meest recente cijfers van Statbel blijkt dat 45,3% van de vrouwelijke loontrekkenden halftijds werkt. Bij mannen is dat slechts 11%. Voor veel vrouwen is deeltijds werken een oplossing voor de combinatie van werk en gezin, maar het heeft gevolgen op korte én lange termijn.

In het debat over de loonkloof speelt het feit dat veel vrouwen deeltijds werken een belangrijke rol. Een halftijdse job levert immers logischerwijze een lager loon op, wat volgens sommigen van de loonkloof een mythe zou maken – als je er voor kiest om deeltijds te werken, heeft klagen over een korter loonbriefje weinig zin. De discussie over of deeltijds werk een keuze is of niet is nog lang niet beslecht, maar dat voor loontrekkende vrouwen de belangrijkste reden om deeltijds te werken ‘de zorg voor kinderen of afhankelijke personen’ (24,9% van de bevraagden) is, geeft wel stof tot nadenken.

Traditionele rollenpatronen lijken dus een belangrijke rol te spelen in de keuze voor deeltijds werk. Daarbij komt dat in een aantal sectoren waarin vaak deeltijds gewerkt wordt (zoals de menselijke gezondheidszorg en horeca) van de werknemer meer flexibiliteit wordt verwacht. De afwisselende werkuren maken de combinatie met een regelmatig privéleven dan moeilijk. Het aannemen van een parttime job heeft naast voor je loon ook gevolgen voor onder andere je sociale zekerheid, je pensioen en
je carrière.

Sociale zekerheid en pensioen

Uitkeringen zoals je werkloosheidsuitkering worden berekend op het aantal gepresteerde werkdagen. Werk je minder dan de maximale arbeidsduur, krijg je dus ook een lagere uitkering. Op dezelfde manier zal ook je pensioen, dat berekend wordt op je aantal gepresteerde jaren, lager zijn dan bij een voltijdse job. Betaal je op basis van je loon niet genoeg bijdragen voor je ziekteverzekering, zal je de aanvullende bijdragen tevens nog van je nettoloon moeten betalen. Ook je vakantiedagen zijn afhankelijk van hoeveel je werkt: 50% minder werken betekent 50% minder vakantiedagen – wettelijke
feestdagen uitgezonderd.

Carrière

Dat wie minder arbeidsuren presteert minder snel kans zal maken op promotie, lijkt voor de hand liggend. Maar ook vooroordelen van werkgevers spelen een rol in de carrière van deeltijds werkers. HR-bureau Securex voerde verschillende studies uit over voltijdse en deeltijdse werknemers, en daaruit bleek dat werkgevers vaak op erg stereotiepe wijze naar die laatste kijken. Zo zijn ze geneigd ervan uit te gaan dat mensen die niet elke dag werken minder belang hechten aan hun job en ook minder gefocust zijn als ze dan wel aan het werk zijn. Die hardnekkige vooroordelen kunnen ervoor zorgen dat je minder snel opklimt op de carrièreladder.

Het bericht Deeltijds werken heeft belangrijke gevolgen verscheen eerst op Metro.

Vrouwen verdienen in België gemiddeld zowat een tiende minder dan mannen. De loonkloof tussen vrouwen en mannen in België kwam in 2017 op basis van de brutojaarlonen uit op 23,7%. Na correctie voor arbeidsduur gaat het om 9,6%. Dat blijkt uit cijfers van de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid (RSZ), die het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen eind 2019 hebben vrijgegeven. Het verschil tussen de twee cijfers wordt verklaard door het effect van deeltijds werken. De loonkloof daalt lichtjes jaar na jaar, maar blijft beduidend groot.

Van 2014 tot 2017 daalde de loonkloof in brutojaarlonen van 24,5% naar 23,7%. Gecorrigeerd voor arbeidsduur (vrouwen werken immers vaker deeltijds dan mannen) daalde de loonkloof in die periode van 10,9% tot 9,6% op jaarbasis. Dit tweede cijfer vergelijkt het salaris van mannen en vrouwen als ze beiden voltijds hadden gewerkt.

Privé vs. publiek

In de privésector is de loonkloof tussen vrouwen en mannen groter dan in de publieke sector. Na correctie voor arbeidsduur is dat 12,9% in de privésector, tegenover 6% in de publieke sector. De loonkloof varieert ook naargelang het statuut. Het verschil is het grootst bij arbeiders, gevolgd door bedienden en vastbenoemde ambtenaren.

De loonkoof daalt volgens het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen lichtjes de laatste jaren, «maar het gaat zeer traag». «De grootste oorzaak van de loonkloof is de ongelijke verdeling van betaald werk en onbetaalde zorgtaken», zegt Liesbet Stevens, adjunct-directeur van het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen. «Op de tweede plaats komt de segregatie op de arbeidsmarkt. Ook vandaag de dag bestaat er nog een groot onevenwicht tussen slecht betaalde beroepen en sectoren met een overwicht aan vrouwen en veel beter betaalde beroepen en sectoren waar mannen in de meerderheid blijven.»

Het bericht Vrouwen verdienen gemiddeld 9,6% minder dan mannen verscheen eerst op Metro.

Vrouwelijke ondernemers met groeiambities kunnen in Nederland aankloppen bij het Borski Fonds. Het fonds focust op vrouwen die risico’s durven nemen, maar geen investeerder vinden die met hen in zee wil gaan.

Het Borski Fonds werd genoemd naar Johanna Borski, een van de eerste Nederlandse vrouwelijke investeerders. Het fonds heeft in totaal 21 miljoen euro opgehaald bij drie grote banken, ABN AMRO, ING en Rabobank, maar ook bij particuliere investeerders. Volgens directeur Simone Brummelhuis is dat bedrag meer dan nodig omdat vrouwelijke ondernemers te vaak naast een geschikte investeerder grijpen.

Mannenwereld

Durfinvesteerders zijn veelal mannen. Die hebben de neiging om vaker te investeren in ‘gelijkgestemden’, aldus ABN AMRO. Daardoor vallen veel vrouwen buiten de boot. Zo gaat slechts een paar procent van het beschikbare kapitaal voor start-ups naar vrouwelijke ondernemers. Dat is een gemiste kans, want vrouwen genereren twee keer zo veel rendement als mannen, is de ervaring van ING.

Femtech

Het Borski Fonds verwacht in de komende vijf jaar vijftien tot twintig bedrijven aan financiering te kunnen helpen. Elke organisatie met een vrouw aan het roer komt in aanmerking: van klassieke HR-bedrijven tot nieuwe sectoren als ‘femtech’, waar producten als digitale anticonceptie en draagbare borstkolven onder vallen.

Het bericht Nederland maakt miljoenen vrij voor vrouwelijke durfondernemers verscheen eerst op Metro.