Velen geloven dat de oorsprong van het nieuwe coronavirus bij een dierenmarkt in Wuhan ligt. Maar ook in andere delen van de wereld worden wilde dieren verkocht. Wat maakt die markten gevaarlijk voor de uitbraak van nieuwe pandemieën?

Op de Huanan-markt in Wuhan liep iemand ongetwijfeld het nieuwe coronavirus op. “Die markten bestaan niet enkel in Azië: ook in Afrika en Zuid-Amerika worden wilde dieren verhandeld”, zegt expert Pauline Verheij in MO* Magazine. De verkoop van ‘bushmeat’, het vlees van wilde dieren, vergroot om verschillende redenen het risico op de uitbraak van infectieziekten.

Meer dieren en mensen betekenen groter gevaar

Meer dan 60% van de recente infectieziekten verspreidden zich door ziektekiemen die via virussen of bacteriën oversprongen van dier op mens. Zelfs virussen die we al lang als menselijk beschouwen, kwamen ooit van dieren. Het nieuwe coronavirus zou van een vleermuis op een schubdier zijn overgesprongen. Schubdieren zijn in Azië erg gewild, zo kwam het waarschijnlijk bij de mens terecht.

Hoe groot de kans op verspreiding is, hangt volgens Thijs Kuiken, hoogleraar vergelijkende pathologie (Erasmus Universiteit), af van verschillende factoren. “Je moet kijken naar hoeveel diersoorten er worden verhandeld, op welke schaal en hoe hygiënisch het is”, zegt hij in De Volkskrant. Verder speelt ook de plek waar een virus overspringt een rol. “Bij dunbevolkte gebieden is er minder risico dan in een miljoenenstad als Wuhan, waar ook veel mensen naar het buitenland reizen.”

Gesloten deuren en strengere regels

Na de uitbraak van COVID-19 verbood de Chinese regering de jacht, handel, transport en het eten van wilde dieren. “Om een volgende pandemie te voorkomen, moeten overheden meer investeren in de aanpak van legale en illegale dierenhandel” aldus Verheij. Kuiken is het daarmee eens: “In principe bestaat overal waar dieren worden verhandeld een risico.” Inmiddels hebben ook verschillende Afrikaanse landen beperkende maatregelen opgelegd voor de bushmeatmarkten.

Het bericht Daarom vormen dierenmarkten een risico voor nieuwe pandemieën verscheen eerst op Metro.

Onderzoekers van Amsterdam Universitair Medisch Centrum (UMC) onderzoeken of er antistoffen tegen het coronavirus te vinden zijn in de moedermelk van vrouwen die een Covid-19-infectie achter de rug hebben. Mocht dat zo zijn, dan willen ze bestuderen of uit deze moedermelk een geneesmiddel voor kwetsbare groepen gemaakt kan worden. Dat staat op de website van het medisch centrum in de Nederlandse hoofdstad te lezen.

“We weten dat moedermelk pasgeboren kinderen beschermt tegen luchtweginfecties”, zegt Britt van Keulen, arts bij de Nederlandse Moedermelkbank van Amsterdam UMC en betrokken bij het onderzoek. “Dat komt doordat er antistoffen in moedermelk zitten”, vervolgt ze. “Door borstvoeding te geven, geeft de moeder haar eigen antistoffen door aan haar kind.”

Zwangere patiënten gezocht

Van Keulen vermoedt dat ook corona-antistoffen in moedermelk terecht zouden kunnen komen. Ze verwijst naar een vrouw die tijdens de SARS-uitbraak in 2003 in verwachting was. “Deze vrouw raakte ernstig besmet met het SARS-virus en baarde met 38 weken een gezonde baby. In haar moedermelk bleken antistoffen tegen het SARS-virus te zitten. Als je dan weet dat het coronavirus erg op het SARS-virus lijkt – ze zijn van dezelfde familie – dan denk ik dat ook corona-antistoffen in moedermelk terechtkomen.”

Voor het onderzoek van Amsterdam UMC zijn dertig vrouwen nodig die een COVID-infectie hebben gehad en moedermelk ter beschikking kunnen stellen. “Dat kan nog lastig worden, want er zijn maar weinig zwangere vrouwen met een bewezen infectie bekend.”

Het bericht Bevat borstvoeding antistoffen tegen coronavirus? verscheen eerst op Metro.

Een experimenteel vaccin heeft voor het eerst apen “grotendeels beschermd” tegen het nieuwe coronavirus, zo meldde het Chinese labo dat de proef heeft uitgevoerd. Alle testdieren bleven resistent tegen het virus.

Een Chinees labo laat weten dat ze dankzij een experimenteel vaccin proefdieren hebben kunnen beschermen tegen de effecten van het coronavirus. Het vaccin, dat inerte pathogenen gebruikt van het virus dat aan de basis ligt van de longziekte COVID-19, werd toegediend aan acht resusapen, die vervolgens drie weken later kunstmatig besmet werden met het coronavirus, zo klinkt het in het onderzoek van de farmaceutische gigant Sinovac Biotech.

Geen sporen in longen

“Bij de vier apen die de hoogste dosis van het vaccin kregen toegediend, werden zeven dagen na de besmetting geen sporen van het virus in de longen teruggevonden”, verzekert het labo, dat op 19 april zijn resultaten publiceerde op de website bioRxiv. Bij de vier apen die een lagere dosis kregen toegediend, was er een verhoging van de virale waarden te merken, maar zij slaagden er desalniettemin in resistent te blijven tegen het virus. De resultaten van het onderzoek moeten eerst nog beoordeeld worden door vakgenoten, vooraleer zij wetenschappelijk gevalideerd kunnen worden.

Sinovac, een bedrijf dat genoteerd staat op de Amerikaanse technologiebeurs Nasdaq, begon reeds op 16 april met klinische proeven van hetzelfde vaccin op mensen. Aan het Franse nieuwsagentschap AFP weigerde het bedrijf meer uitleg te geven.

“Het gaat hier om de eerste preklinische gegevens die ik zie van een experimenteel vaccin”, zo schreef viroloog Florian Krammer van de Icahn School of Medicine op Twitter. Toch worden er ook nog heel wat vragen gesteld. “We moeten op de eerste plaats kijken hoelang de immuniteit standhoudt”, stelde immunologe Lucy Walker van het Londense University College.

Internationale race tegen de klok

Naast het Sinovac-project heeft Peking nog twee experimentele vaccins goedgekeurd. Het eerste komt van de Militaire School voor medische wetenschappen en de biotechnologische groep CanSino, het tweede werd gelanceerd door het Instituut voor biologie en het virologisch instituut van Wuhan, de Chinese stad waar het virus eind vorig jaar uitbrak.

Sinds die uitbraak is er werelwijd een race tegen de klok gestart in de zoektocht naar een vaccin en doeltreffende medicatie. Het Amerikaanse labo Moderna kondigde medio maart al klinisch onderzoek aan naar een experimenteel vaccin. In Europa is er deze week voor het eerst een proef met een vaccin op mensen uitgevoerd. In Groot-Brittannië kregen twee vrijwilligers een potentieel vaccin tegen het coronavirus ingespoten. De proef past in een studie waarbij meer dan achthonderd mensen zijn aangetrokken. De verwachting is dat een vaccin er pas over twaalf tot achttien maanden zal zijn.

Het bericht Chinees labo test “met succes” experimenteel vaccin verscheen eerst op Metro.

Spanje versoepelt de coronamaatregelen in het land en laat vanaf zondag weer toe dat kinderen weer naar buiten mogen. Zes weken geleden ging er een streng uitgaansverbod van kracht, maar pediaters stellen dat het voor de mentale gezondheid van de kinderen belangrijk is dat ze hun woning af en toe verlaten.

Heel wat Spaanse kinderen kijken reikhalzend uit naar zondag. Dan mogen ze van de Spaanse overheid eindelijk weer naar buiten. Dat is al zes weken geleden, sinds er midden maart een streng verbod kwam op alle niet-essentiële verplaatsingen in het land. Volwassenen mochten nog wel naar de winkel gaan of werken met een speciale vergunning, maar kinderen moesten binnen blijven. Daar komt dus nu een einde aan, ook omdat de kritiek op de maatregel toenam.

Protest met potten en pannen

In een eerste voorstel van de regering zouden kinderen enkel met hun ouders mee mogen gaan op essentiële verplaatsingen, maar dat viel niet in goede aarde. Dinsdag verzamelden heel wat mensen achter hun raam of op hun balkon en klopten om potten en pannen om hun onvrede te tonen. Ze vonden het niet kunnen dat kinderen niet even konden gaan spelen of gewoon naar buiten mochten voor wat frisse lucht, schrijft NPR. De Spaanse minister van Volksgezondheid liet daarop weten dat iedereen jonger dan 14 jaar vanaf zondag een wandeling mag maken.

De medische wereld in Spanje juicht de versoepeling toe, want de gezondheid van de kinderen heeft geleden de voorbije weken, klinkt het. Volgens de Spaanse Vereniging voor Poliklinische Pediatrie moeten kinderen buiten kunnen komen voor hun fysiek en mentaal welzijn. “Kinderen die buiten spelen, lopen ook minder risico om besmet te worden met het coronavirus dan als ze meegaan naar bijvoorbeeld een supermarkt waar mensen op een kleine ruimte samenzitten en waar ze misschien producten zouden aanraken”, aldus de organisatie.

Spanje kent een van de ergste uitbraken van het coronavirus. Volgens cijfers van de Johns Hopkins University werden in het land meer dan 200.000 besmettingen vastgesteld. Meer dan 21.000 mensen stierven aan de gevolgen van COVID-19.

Het bericht Spaanse kinderen mogen zondag voor het eerst in zes weken weer naar buiten verscheen eerst op Metro.

Vandaag zal de Nationale Veiligheidsraad beslissen over het al dan niet versoepelen van bepaalde maatregelen in mei. Viroloog Steven Van Gucht waarschuwt nu al dat bepaalde maatregelen sowieso van kracht moeten blijven om het coronavirus in te dammen.

Straks wordt duidelijk of de huidige lockdown, die al meer dan een maand aanhoudt, versoepeld wordt of niet. Vermoedelijk mogen in een eerste fase meer bedrijven weer opengaan en zal het sociaal contact een beetje uitgebreid worden.

Niet te laks worden

Viroloog Steven Van Gucht benadrukte in de dagelijkse persconferentie dat, welke maatregelen er ook versoepeld worden, we moeten oppassen dat we niet te laks worden. “We moeten ons bewust zijn van het feit dat, wanneer men bepaalde maatregelen gaat versoepelen, dat mogelijk is zolang we bepaalde voorzorgsmaatregelen blijven respecteren. Het virus circuleert nog steeds in België en ook in de maand mei zal dat nog het geval zijn. Dat is niet erg, we kunnen dit controleren. We moeten vooral heel goed denken aan de basisregels, die echt cruciaal zijn om het virus onder controle te houden”, zei hij.

Basismaatregelen

Het gaat dan vooral over in je kot blijven als je je ziek voelt, social distancing en handhygiëne. “Als je je ziek voelt, twijfel dan geen seconde en blijf onmiddellijk thuis. Dat is het allerbelangrijkste. Probeer zoveel mogelijk afstand te houden van elkaar en denk aan de handhygiëne. Met die drie regels kunnen we heel veel bereiken. Die blijven de komende maanden belangrijk, ongeacht welke maatregel al dan niet aangepast zal worden”, besluit hij.

Nog steeds groot risico

Ook epidemioloog Pierre Van Damme waarschuwde eerder al voor de mogelijke gevaren van een te grote versoepeling. “Het potentieel voor nieuwe uitbraken van het virus is nog steeds hoog. Eén vonkje kan een nieuwe bosbrand veroorzaken: een tweede piek van besmettingen, ziekenhuisopnames en overlijdens”, klonk het eerder.

Het bericht “Ongeacht welke maatregelen veranderen, DIT moeten we de komende maanden blijven doen” verscheen eerst op Metro.