Wil je van job veranderen, spreek dan eens af met familie of vrienden. Meer dan 16% van de werknemers in België vond immers een job bij zijn huidige werkgever dankzij een persoonlijke kennis. Nog eens één op zes (16%) vond werk via een jobsite. Opvallend is dat kanalen zoals LinkedIn (3%), Facebook (1%) en Twitter (3%) helemaal onderaan de lijst bengelen. Dat blijkt uit onderzoek van hr- en payrollspecialist SD Worx bij 1.000 werkende Belgen.

Over een paar maanden studeren weer heel wat jongeren af. De kans is groot dat ze via een persoonlijke kennis een job vinden: bijna één op vijf (16%) vond een job via familie, vrienden, kennissen, buren en eenzelfde aantal (16%) via jobsites. Op de derde plaats (11%) komt de jobpagina van de website van de werkgever. Een op tien (10%) werd persoonlijk aangesproken door de werkgever. 7% verliep via een rekruterings- en selectiebureau, 9% via een uitzendbureau of een tewerkstellingsdienst van de overheid.

«In België zijn jobsites (16%) en het persoonlijke netwerk (16%) de meest gebruikte kanalen. In vergelijking met andere landen valt op dat in Duitsland bijna één op vier (24%) werk heeft gevonden via persoonlijke contacten. In Frankrijk (20%) zijn jobsites de meest gebruikte kanalen. De Britten vinden hun baan het vaakst op de site van hun werkgever: in 17% van de gevallen», weet Cathy Geerts, Chief HR Officer bij SD Worx.

Sociale media in kinderschoenen

Opvallend is dat sociale media en e-mail de minst efficiënte manieren zijn om werk te vinden. Slechts 4% van de Belgen zegt via LinkedIn in contact te zijn gekomen met de huidige werkgever; 4% noemt Facebook. Slechts 3% zegt ook rechtstreeks online of via e-mail benaderd te zijn. Dit resultaat kan mogelijks mee verklaard worden door het feit dat een deel van de ondervraagde werknemers hun huidige baan al meer dan 20 jaar beoefenen, en in die tijd was er nog geen sprake van sociale media.

«Werknemers doen een uitspraak over hoe ze bij hun huidige werkgever zijn terechtgekomen: de lage cijfers van sociale media moeten ook in die context gezien worden. Bij jongeren en werknemers met lage anciënniteit zie je dat die percentages wel hoger liggen (richting 10%). De war for talent woedt nog altijd hevig en bedrijven hebben er alle belang bij om in die kanalen te investeren om de juiste profielen te vinden. Investeren in employer branding helpt bedrijven om potentiële kandidaten aan te trekken. Communiceer over je bedrijfscultuur en waarden, je rol als werkgever in de maatschappij, de voordelen die je je werknemers kan bieden, zoals flexibiliteit, doorgroeimogelijkheden en nog veel meer», besluit Geerts.

Ben je uitgenodigd voor een sollicitatiegesprek? Dan is het logisch dat je daar zenuwachtig voor bent. Maar hoe zorg je ervoor dat die zenuwen niet de overhand nemen en een nieuwe job in de weg zitten?

1.
Accepteer je zenuwen

Vaak denken we dat we de zenuwen moeten wegstoppen om het gesprek te nailen. Maar de zenuwen horen er nou eenmaal bij. Het zou net verkeerd zijn als je niet zenuwachtig bent. Sterker nog, zenuwen maken je alerter en energieker, waardoor ze juist een handje helpen tijdens het sollicitatiegesprek. De truc is daarom niet om ‘zo weinig mogelijk zenuwachtig’ te willen zijn, maar om je zenuwen te accepteren als part of the deal, wat er dan weer voor zorgt dat je kalmer en vastberadener het gesprek in stapt.

2. Voorbereiding is key

Dat lijkt een binnenkopper, maar lang niet iedereen lijkt te snappen wat voorbereiden is. Een goede voorbereiding helpt je niet alleen de job te bemachtigen, het zorgt er ook voor dat je minder zenuwachtig bent. Tijdens een sollicitatiegesprek worden vaak dezelfde vragen gesteld, je kunt die dus gewoon voorbereiden. Maar let op: er is een verschil tussen over de vraag nadenken en over het antwoord nadenken. Vaak weten sollicitanten de eerste twee zinnen van het antwoord (omdat ze over de vraag hebben nagedacht), maar gaan ze daarna van de hak op de tak verder. Schrijf je antwoorden dus echt uit. Je hoeft ze niet uit je hoofd te leren, maar denk over het hele antwoord na.

3. Zij willen jou ook

Vaak voelen we ons tijdens een sollicitatiegesprek zenuwachtig, omdat we het gevoel hebben dat het gesprek niet gelijkwaardig is. Jij wil de job tenslotte graag hebben en moet hiervoor tegen andere kandidaten ‘strijden’. Maar vergeet niet dat je de eerste eliminatieronde al voorbij bent. Je bent uitgenodigd voor een gesprek. Dat betekent dat ze je gekwalificeerd vinden en hopen dat jij hun nieuwe werknemer wordt. Zij willen een lege vacature vullen, dus willen ze jou net zo graag aannemen als jij de job wil.

4. De persoon tegenover je

is ook een mens

Het is niet erg om een fout te maken, even niet uit je woorden te komen of een stilte te laten vallen. De persoon tegenover je is ook een mens en snapt dat je zenuwachtig bent. Hij of zij verwacht niet dat je foutloos bent, maar verwacht wel dat je je na zo’n fout of verspreking kunt herpakken. Het is dus niet het einde van de wereld als je een fout maakt. Neem diep adem en vervolg je verhaal.

5. Accepteer het drankje tijdens het sollicitatiegesprek

Tijdens een sollicitatiegesprek wordt altijd gevraagd of je iets te drinken wil. Zeg hierop altijd ja. Ook als je daar door de zenuwen geen zin in hebt of als je geen dorst hebt. Vraag desnoods om een glaasje water. Waarom? Als je ja zegt, laat dat zien dat je je comfortabel voelt. Bovendien is het een handige tool tijdens het gesprek zelf. Wordt er een vraag gesteld waarbij je even over het antwoord moet nadenken? Dan neem je gewoon een slokje. Op deze manier heb je meer controle over jouw zenuwen én de snelheid van het sollicitatiegesprek.

Het aantal vacatures dat wordt aangeboden om duurzaamheid en diversiteit te bevorderen en om klimaatverandering tegen te gaan, blijft toenemen. Uit een analyse van vacaturesite Indeed blijkt dat het aanbod van groene jobs nooit eerder zo toenam als in 2021. Opvallend: werkzoekenden lijken evenwel in afnemende mate te zoeken naar die jobs.

Het aantal groene jobs op Indeed is in het afgelopen jaar met 55% toegenomen. Ten opzichte van september 2017 is het aantal vacatures zelfs verdrievoudigd. Onder een vacature voor een ‘groene job’ verstaat Indeed een vacature met woorden als ‘duurzaamheid’, ‘klimaatverandering’, en ‘biodiversiteit’ in de hoofdtekst of titel van de vacature.

«Niet alleen een activist bij een milieuorganisatie telt als groene job», zegt Arjan Vissers, verantwoordelijk voor de strategie bij Indeed. «Ook een job bij een duurzame organisatie in de financiële sector is een voorbeeld van een groene job. Mijn verwachting is dat het aantal groene jobs in de nabije toekomst blijft stijgen. De doelstellingen om lagere CO2-emissies te halen en de bijhorende energietransitie te realiseren, zullen meer groene vacatures opleveren. Bedrijven voelen bovendien meer en meer de noodzaak om een maatschappelijk verantwoord beleid te voeren, en hun personeelsbeleid is daar onderdeel van.»

Misleiding op de loer

Vissers roept werkgevers wel op om niet te makkelijk te denken over het gebruik van dit soort termen in vacatureteksten. «Het zou kunnen dat door de huidige krapte op de jobmarkt werkgevers gebruikmaken van allerlei duurzame doelstellingen en termen in een vacature, om zo te proberen de aandacht van potentiële werknemers te trekken. Duurzaamheid, MVO en ecologie zijn actuele thema’s waarvan ook de aandeelhouders wakker liggen en dus moeten bedrijven zich hierop oriënteren», aldus Vissers.

Bedrijven moeten echter opletten dat het niet de kant op gaat van greenwashing en dat een job ook echt ‘groen’ is. Hoe meer de vacaturetekst overeenkomt met de daadwerkelijke inhoud en doelstellingen van een functie, hoe beter de uiteindelijke match met een kandidaat en diens verwachtingen.

Werkzekerheid primeert

Sinds september 2017 is het aantal zoekopdrachten naar groene jobs met de helft toegenomen. Maar jaar na jaar werd die interesse bij werkzoekenden kleiner. Ten opzichte van een jaar geleden is het aantal zo goed als gelijk gebleven (nauwelijks 8% meer). «In tijden van crisis zijn wellicht andere factoren dan duurzaamheid doorslaggevend bij het zoeken naar een job, zoals werkzekerheid. Toch is het opvallend hoe dit afsteekt tegen de extra nadruk die werkgevers blijven leggen op hoe ‘groen’ een job is», besluit Vissers.

De arbeidsmarkt herleeft als nooit tevoren. Volgens recente cijfers van VDAB steeg het aantal vacatures in Vlaanderen in oktober 2021 met gemiddeld 37,5% ten opzichte van oktober 2020. Voor Brussel en Wallonië spreken we van een stijging van maar liefst 47%. Toch blijkt uit een recente studie van rekruteringsspecialist Robert Half dat een op drie Belgen het nu moeilijker vindt dan voor de pandemie om een geschikte job te vinden. Wat is er aan de hand ?

De onzekerheid die de coronacrisis met zich meebracht, zorgde ervoor dat de arbeidsmarkt in een soort sluimermodus terechtkwam. Er werd minder gesolliciteerd en gerekruteerd en bedrijven waren eerder bezig met overleven in plaats van groeien. Tot vorig jaar: toen duwden bedrijven massaal de ‘fast forward’-knop in en begonnen ze weer te groeien. De zoektocht naar nieuw talent was ingezet en vacatures schoten als paddenstoelen uit de grond.

«Die stijgende trend laat duidelijk zien dat bedrijven weer focussen op hun groei. De economie leeft weer op en bedrijven zoeken nu geschikte kandidaten in een zeer competitieve markt. Dat zorgt ervoor dat de war for talent zich in 2022 heel sterk en duidelijk zal verderzetten», klinkt het bij Robert Half.

Ouderen en vrouwen

Ondanks het feit dat de arbeidsmarkt zich stilaan weer herstelt en er dus een pak meer vacatures zijn dan eind vorig jaar, vindt maar liefst een op de drie Belgische bedienden het moeilijker om een geschikte job te vinden dan voor de pandemie. Zij hebben de indruk dat er slechts weinig vacatures zijn (43,9%), dat de vacatures niet aansluiten bij hun vaardigheden of kwalificaties (21%) of dat de algemene loonvoorwaarden zijn verslechterd in vergelijking met voor de pandemie (25,9%).

Opvallend is dat het vooral vrouwen zijn die vinden dat het huidige aanbod aan vacatures vaardigheden vereist waarover zij niet beschikken (25,6% vrouwen tegenover 14,9% mannen). 37,5% van de 55-plussers vindt dan weer dat jongeren het voordeel hebben dat ze veel meer digitaal geschoold zijn, een troef op veel vacatures.

Specialisatie

Bij Robert Half noemen ze die discrepantie merkwaardig, maar ze nuanceren ook : «We merken wel dat er, ondanks de veelheid aan vacatures, ook heel veel specifieke vacatures zijn die zich richten op gespecialiseerde profielen en daardoor moeilijker ingevuld raken. Voor meer algemene jobs zijn er natuurlijk ook meer kandidaten in de running, waardoor er op het einde van de rit ook meer kandidaten naast de job zullen grijpen.»

Daarnaast halen ze ook de hoge verwachtingen van zowel de kandidaten als de werkgevers aan, wat volgens hen bijdraagt aan de perceptie dat het moeilijker is om een geschikte job te vinden: «Zowel voor werknemer als werkgever kan het opportuun zijn om de verwachtingen bij te stellen. Ontbreken bepaalde skills? Die kan je misschien wel aanleren ‘on the job’. En is het loonvoorstel niet naar behoren? Kijk dan eens verder dan enkel het salaris. De potentiële werkgever biedt misschien wel veel andere voordelen aan.»

Plots is ze daar: de vacature van je leven. De job met de beste voorwaarden, een uitdagend takenpakket en vlakbij huis. Dit is een job die je te pakken moet krijgen. Wat een zonde dan ook dat je sollicitatiebrief zou verzanden tussen alle andere brieven van gegadigden. Met een opvallende, creatieve en persoonlijke sollicitatiebrief (of -video!) is het evenwel zo goed als onmogelijk dat recruiters jou over het hoofd zien.

Een creatieve sollicitatiebrief vraagt wat lef, maar vaak loont het. Een alternatieve sollicitatiebrief vertelt tenslotte veel meer over je persoonlijkheid – een niet te onderschatten factor – dan een doffe zwart-wit brief in Times New Roman 12. Durf dus buiten het bekende terrein te treden.

Digitaal spel

Je kan bijvoorbeeld een brief opstellen met een ander soort structuur: in de vorm van een listicle, een advertentie, met behulp van infographics of een tijdlijn. Heb je ook maar een klein beetje digitale skills? Dan kan je ook te rade bij technieken uit digital storytelling. Zo kan je een digitaal verhaal opstellen over je carrière met behulp van beeld, audio en tekst. Maak er gerust iets interactief van, waarbij de recruiter kan doorklikken naar je portfolio of LinkedIn. Gratis tools zoals ‘Canva’, ‘PowToon’ en ‘Timeline’ helpen je op weg. Die websites zijn bovendien ook erg gebruiksvriendelijk en intuïtief, waardoor je helemaal geen grafische kennis nodig hebt om er een aantrekkelijke en mooi ogende motivatiebrief van te maken.

Maak een video

Wat is een meer persoonlijke aanpak dan rechtstreeks je toekomstige werkgever aan te spreken met een video? Een stemkleur, een gezicht en intonatie kunnen erg veel zeggen over wie je bent en hoe je contact legt met andere mensen. Om een videosollicitatie te doen slagen, is enige voorbereiding wel noodzakelijk. Schrijf op voorhand een script uit en zorg dat je jouw tekst vanbuiten kent wanneer je begint te filmen. Denk na over welke woorden je wil beklemtonen en vermijd stopwoordjes zoals ‘euh’ en ‘dus ja’. Hou steeds een correcte lichaamshouding aan: zo kom je zelfverzekerd over. Je ruwe filmmateriaal kan je vervolgens monteren via gratis programma’s zoals DaVinci, VideoPad of zelfs Windows Movie Maker. Let er wel op dat je het bestand opslaat in gecomprimeerde versie zodat je geen bestand van drie gigabytes hoeft door te sturen.

Niet vergeten

Tot slot: hou het natuurlijk wel professioneel. In bepaalde sectoren ben je uiteraard flexibeler op dat vlak dan andere, maar blijf toch voorzichtig met uitdagende grapjes of een al te losse sfeer. Zorg daarnaast dat je zeker meegeeft wat jij te bieden hebt voor het bedrijf, zet je opgesomde kwaliteiten kracht bij door levendige voorbeelden te geven en laat geen (spel)fouten staan. En een laatste tip om op te vallen? Vaak staat er een e-mailadres of telefoonnummer bij de vacature. Contacteer hen voor je jouw sollicitatiebrief doorstuurt en stel een inhoudelijke vraag over de job. Wanneer ze antwoorden, kan jij daarna meteen jouw sollicitatie doorsturen: zo kennen ze jou al vanaf het eerste moment en toon je oprechte interesse.