Het gezamenlijk onderzoek van WHO-experts en hun Chinese collega’s acht het “waarschijnlijk tot heel waarschijnlijk” dat het een coronavirus van een vleermuis, via een ander dier, werd overgedragen op de mens. De mogelijkheid dat het virus ontsnapt is uit een laboratorium wordt dan weer “bijzonder onwaarschijnlijk” genoemd. Dat blijkt uit de finale versie van het langverwachte expertenrapport, dat AFP kon inkijken.

Daarmee liggen de slotconclusies van het rapport in lijn met wat de experts begin februari al aankondigden tijdens een persconferentie na afloop van hun vier weken durende missie in China. Toen werd het scenario waarin een dier als “tussensoort” fungeerde om het virus op de mens over te dragen al als “meest waarschijnlijke” naar voren geschoven. Welke soort dat ander dier is, is nog niet duidelijk.

“Rekening houdend met de literatuur over de rol van landbouwdieren als gastheer voor opkomende ziektes is het nodig ander onderzoek te voeren”, klinkt het in de conclusies. “Die extra onderzoeken moeten een grotere geografische focus hebben, in China en elders.”

Meerdere scenario’s

De piste die Peking verkiest is dat het virus via diepgevroren vlees dat in China aankwam, werd overgedragen. De WHO-experts noemen die piste nog altijd “een mogelijkheid”. Daarnaast wordt het feit dat er een rechtstreekse overdracht was van vleermuis op mens ook als “mogelijk” omschreven. Naar deze twee scenario’s en het waarschijnlijkste scenario moet nu meer onderzoek gedaan worden.

Het onderzoek op de markt voor levende dieren in Wuhan waar het virus voor het eerst zou opgedoken zijn, en op andere markten in Wuhan, heeft niet toegelaten “bewijzen te vinden voor de aanwezigheid van besmette dieren, maar de analyse van de bevoorradingsketen heeft nuttige informatie opgeleverd” voor gerichte opvolgingsstudies, in de naburige regio’s en landen.

Chinese indruk

De Chinese autoriteiten hebben eind 2019 geprobeerd feiten over het opgedoken virus geheim te houden en hebben klokkenluiders aangepakt. Het land toonde zich ook bijzonder terughoudend om het WHO-onderzoek toe te laten. De experts werden pas na wekenlang diplomatiek getouwtrek tot het Chinese grondgebied toegelaten.

Na de persconferentie van begin februari was al te horen dat de Chinese autoriteiten te zeer hun stempel drukten op de bevindingen. Peking hoopt dat het onderzoek zal aantonen dat het virus niet in China ontstaan is.

De publicatie van het WHO-rapport werd al herhaaldelijk uitgesteld, wat vragen deed rijzen over pogingen van de Chinezen om de schuld voor de pandemie af te schuiven. Zondag nog toonde de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken zich bezorgd over de manier waarop het rapport word opgesteld, omdat Peking de pen mee vastgehouden zou hebben.

Het bericht “Coronavirus werd niet rechtstreeks van vleermuis op mens overgedragen” verscheen eerst op Metro.

Nadat het loonoverleg geen resultaat heeft opgeleverd, hebben de socialistische en christelijke vakbond opgeroepen om vandaag te staken. De hinder op het spoor valt nog mee. Zo werkt de alternatieve dienstverlening zoals voorzien. Dat betekent dat ruim de helft van de treinen rijdt. De rest van het openbaar vervoer is een ander verhaal.

De 24 urenstaking bij het spoor startte zondag om 22.00 uur. Op basis van het aantal werkwilligen bij spoorwegmaatschappij NMBS en spoornetbeheerder Infrabel werd een alternatieve dienstregeling opgesteld. “Die loopt zoals gepland”, bevestigt NMBS-woordvoerder Dimitri Temmerman.

Dat betekent dat ruim de helft van de treinen rijdt. Het gaat bijvoorbeeld om ongeveer twee op de drie IC-treinen tussen de grote steden, en twee derde van de voorstedelijke S-treinen en de lokale L-treinen. De meeste P-treinen, die worden ingelegd tijdens de ochtend- en avondspits, zijn daarentegen geschrapt. Het aanbod naar de zee is beperkt.

De spoorstaking heeft overigens normaal gezien weinig gevolgen voor het internationale treinverkeer.

Enorme hinder op bus en tram

Bij De Lijn is maar een vijfde van de bussen en trams uitgereden. Vooral in Antwerpen en Limburg is de situatie kritisch, daar rijdt bijna niks. In West-Vlaanderen rijdt 1 op de 3 bussen en trams. 

Bij de Brusselse vervoersmaatschappij MIVB rijdt ook maar een beperkte selectie van het net. Enkel metrolijn 1 tussen Weststation en Montgomery wordt bediend, de andere lijnen niet. Bij de trams rijden 7 grote lijnen van de 17 (lijn 3, 4, 7, 8, 9, 82 en 92), bij de bussen is er nog verkeer op amper een vijfde van alle lijnen (36, 46, 53, 58, 59, 65, 71, 87, 89 en 95).

Beperkte impact op bedrijfsleven

De stakingsdag georganiseerd door ACV en ABVV zorgt voor “amper tot beperkte” impact in de bedrijven. Dat blijkt uit een rondvraag door werkgeversorganisatie Voka.

Maar volgens Voka is er amper impact. De werkgeversorganisatie is bezig aan een belronde bij honderd werkgevers. «In een paar industriële bedrijven is de impact groot. In de dienstensector is de impact quasi nihil», aldus een woordvoerder. In het algemeen is er amper tot een beperkte impact, leert de belronde.

Het bericht Zo laat de nationale staking zich voelen verscheen eerst op Metro.

De coronacrisis had in 2020 globaal genomen een beperkte impact op de Belgische arbeidsmarkt, al werden bepaalde groepen en bepaalde sectoren wel meer getroffen. Dat blijkt uit de ‘Enquête naar de Arbeidskrachten’ bij 121.700 respondenten van het statistiekbureau Statbel. Zo nam het aantal werkenden vorig jaar vooral af bij kwetsbare groepen.

Het aantal werkende personen nam in België af met 0,6 procent en het percentage werkenden bij de 15- tot 64-jarigen daalde van 65,3 naar 64,7 procent. Het aantal werklozen nam vorig jaar toe met 3,2 procent, de werkloosheidsgraad nam licht toe, van 5,4 naar 5,6 procent. De impact van de coronacrisis op de arbeidsmarkt blijft dus beperkt, al benadrukt Statbel wel dat de tijdelijk werklozen mee in de werkgelegenheidscijfers vervat zitten.

Hooggeschoolden in het voordeel

Statbel ziet wel sterkere evoluties in de arbeidsmarktsituatie van bepaalde specifieke subgroepen. Zo neemt het aantal werkenden vooral af bij bepaalde kwetsbaardere groepen op de arbeidsmarkt, zoals jongeren (-8,9 procent), laag- en middengeschoolden (-6,1 en -4,3 procent) en personen met een niet-EU-nationaliteit (-10,3 procent). Bij hooggeschoolden (+4,3 procent), 50-plussers (+1,3 procent) en personen met een EU-nationaliteit (+0,6 procent) neemt het aantal werkenden wel toe.

De impact van de crisis op de arbeidsduur was wel aanzienlijk. Zo gaf 28,2 procent van de bevolking aan minder dan gewoonlijk of helemaal niet gewerkt te hebben tijdens de referentieweek waarover ze bevraagd werden. In 2019 was dat gemiddeld 20,6 procent. De percentages fluctueren sterk van maand tot maand: in februari werkte 13 procent van de mensen met een job minder of helemaal niet, in april was dat 48 procent.

Deeltijdse jobs

Tijdelijke werkloosheid werd ook veel vaker aangehaald als belangrijkste reden om niet of minder te werken: in 2019 was dat bij 9.700 personen het geval, vorig jaar bij bijna 250.000 werknemers. Nog eens 167.500 mensen gaven andere redenen die met de coronacrisis te maken hadden aan als belangrijkste reden.

Tot slot werden bepaalde jobs en bepaalde sectoren meer getroffen door de crisis. Zo nam het aantal werkende personen enkel af bij deeltijdse jobs en waren bij de loontrekkenden vooral tijdelijke jobs getroffen. Vooral in de horeca (-13,7 procent) nam het aantal werkenden af, gevolgd door de “productie en distributie van elektriciteit, gas, stoom en gekoelde lucht” (-8,2 procent), “vervoer en opslag” (-6,8 procent), de bouwsector (-5,8 procent) en “groot- en detailhandel; reparatie van auto’s en motorfietsen” (-5,6 procent).

Het bericht Vooral kwetsbare groepen op de arbeidsmarkt getroffen door coronacrisis verscheen eerst op Metro.

De coronacijfers blijven stijgen, maar minder hard dan vorige week. Biostatisticus Geert Molenberghs is voorzichtig positief en voorspelt dat het virus het moeilijker en moeilijker zal krijgen.

Met gemiddeld 4.705 besmettingen en 241 ziekenhuisopnames per dag is de situatie in ons land nog steeds zorgelijk, maar het gaat om stijgingen van 22 procent terwijl er vorige week stijgingen van 40 procent opgetekend werden.

Piek bereiken rond het weekend

Biostatisticus Geert Molenberghs beseft dat de situatie nog steeds zorgwekkend is, maar heeft ook goede hoop. “We mogen niet vergeten dat de cijfers nog altijd doorstijgen. We hebben dagen gehad zoals 22 maart met meer dan 6.000 gevallen. Dat vertaalt zich ondertussen ook in de hospitalisatiecijfers en stilaan ook in de overlijdenscijfers. Vandaag liggen er 711 mensen op de afdelingen intensieve zorg, dat is nu al de helft van bij de tweede zware golf vorig najaar. In het beste geval eindigen we daar ergens tussen de 800 en 900 patiënten op intensieve zorg.”

“Het lijkt echter wel dat de golf die zich nu aandient, stilaan aan het afbouwen is. Als deze trend zich doorzet, gaan we allicht rond het weekend de piek bereiken. Als we de nieuwe maatregelen goed opvolgen, zou die trend zich moeten doorzetten en moeten we ook echt van stijgende naar afbouwende cijfers gaan”, vertelt hij in Het Laatste Nieuws.

Zomerseizoen

Bovendien worden we daarbij geholpen door het warme weer dat er zit aan te komen. “Het hoogseizoen voor de besmetting is voorbij. Het virus kan zich weliswaar ook in de zomer handhaven, maar als we daar voorzichtig mee omgaan en bijvoorbeeld meer dingen buiten doen en binnen goed ventileren, kunnen we daar winst uit halen. Het seizoen zal in ons voordeel spelen”, besluit hij.

Het bericht Eindelijk licht aan het einde van de coronatunnel?: “Dat zal in ons voordeel spelen” verscheen eerst op Metro.

Er zit beweging in het containerschip Ever Given, dat sinds afgelopen dinsdag het Suezkanaal blokkeert. Maar de Nederlandse maritieme dienstverlener Boskalis, wiens hulp werd ingeroepen om het kanaal vrij te krijgen, waarschuwt voor euforie. De moeilijkste klus – de voorsteven van het schip loskrijgen – volgt immers nog.

In de nacht van zondag op maandag lukte het met de hulp van een zware sleepboot om de achtersteven los te krijgen, zei Boskalis-topman Peter Berdowski op de Nederlandse radio. Daarmee is de hoek van het schip zoals die vastligt van 30 graden naar 10 graden gedraaid.

De moeilijkste klus is echter het loskrijgen van de voorsteven. Die zit vast als een «walvis op het strand» en het wordt een hels karwei om die over de kleilaag heen te schuiven.

Water onder schip spuiten

Later op maandagmorgen arriveert een tweede zware sleepboot om met trekkracht het schip helemaal los te krijgen. Daarbij zal er met grote kracht water onder het schip worden gespoten om zand en klei weg te spoelen.

Als het niet lukt om op deze manier de voorkant van het schip vrij te krijgen, dan zullen er mogelijk containers van de voorkant van het schip afgetakeld moeten worden. Dat zou een monsterklus worden, omdat dit midden in de woestijn moet gebeuren, waarbij de harde wind in het nadeel van de operatie is.

Een woordvoerder van Shoei Kisen, de Japanse eigenaar van de Ever Given, zei maandagochtend dat het schip “gedraaid” is, maar nog niet drijft. En volgens de Suezkanaal-autoriteit werd het schip voor 80 procent “in de goede richting” gelegd. Daarbij kwam de achtersteven op 102 meter van de oever te liggen, waar dat eerder maar 4 meter was, zegt de autoriteit.

Het bericht Schip in Suezkanaal komt gedeeltelijk los, maar moeilijkste komt er nog aan verscheen eerst op Metro.