Stadions van voetbalclubs die in het mislukte Super League-avontuur gestapt waren, lijken niet te moeten hopen op de organisatie van EK-wedstrijden komende zomer. Dat bericht persagentschap PA.

Zo waren er vorige week berichten dat de UEFA het nieuwe stadion van Tottenham zou overwegen, indien bepaalde speelsteden hun dossier niet in orde zouden krijgen. De UEFA eist op het EK van elke speelstad dat er fans toegelaten worden. Intussen zou de UEFA de piste van het Tottenham-stadion verlaten hebben. Clubs ontvangen van de UEFA immers een vergoeding voor stadionhuur en die lijkt niet van plan Tottenham, sinds zondag gekend als één van de twaalf stichtende clubs van de veelbesproken maar intussen ook alweer teloorgegane Super League, extra middelen toe te steken.

Drie twijfelgevallen

Morgen maakt de UEFA op haar Uitvoerend Comité de definitieve lijst met speelsteden bekend voor het EK van komende zomer (11 juni-11 juli). Er lijken nieuwe stadions te moeten worden gezocht om de kandidaturen van Bilbao en Dublin te vervangen. In beide steden heersen strenge coronabeperkingen en die laten het niet toe toeschouwers de EK-wedstrijden te laten bijwonen. Het derde twijfelgeval is München. Daar is ook nog geen zekerheid over de aanwezigheid van fans.

In Spanje schuift men Sevilla naar voren als vervanger van Bilbao. Wat er moet gebeuren met de wedstrijden in Dublin, is onzeker. De UEFA lijkt er de voorkeur aan te geven de wedstrijden te verdelen onder bestaande locaties, vooral om marketingdoeleinden. Onder meer Londen en Sint-Petersburg gaven al aan extra wedstrijden te willen organiseren.

Meerderheid stadions laat fans toe

De negen overige speelsteden laten fans toe. In Boedapest worden volle tribunes nagestreefd, in Sint-Petersburg – waar de Rode Duivels twee groepswedstrijden afwerken – en Bakoe wordt gemikt op 50 procent, terwijl in Amsterdam, Boekarest, Glasgow en Kopenhagen – waar de Rode Duivels ook een groepsmatch afwerken – gerekend wordt op een bezettingsgraad van 25 tot 33 procent.

Rome, dat ook even een twijfelgeval was, kon gisteren meedelen op z’n minst 25 procent van haar stadion te zullen vullen. In de Italiaanse hoofdstad wordt op 11 juni de openingswedstrijd gespeeld. Ook Londen hoopt op minstens 25 procent. In de Britse hoofdstad vinden de meeste wedstrijden plaats (7), waaronder de twee halve finales en de finale.

Het bericht UEFA zint op wraak: Super League-flop heeft gevolgen voor keuze van EK-speelsteden verscheen eerst op Metro.

Menselijke eiwitten die tijdens het productieproces van het AstraZeneca-vaccin gebruikt worden, vormen mogelijk de oorzaak van de extreem zeldzame combinatie van bloedklonters en een laag aantal bloedplaatjes. Dat is alvast de hypothese van een team rond de Duitse professor Andreas Greinacher van de universiteit van Greifswald, een autoriteit in zijn vakgebied.

Nadat verschillende gevallen van bloedklonters in combinatie met een laag aantal bloedplaatjes na vaccinatie met AstraZeneca waren opgedoken, heeft het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) zich herhaaldelijk over het dossier gebogen. Twee weken geleden kwam het tot de conclusie dat een combinatie van bloedstolsels (trombose) en een laag aantal bloedplaatjes (trombocytopenie) een bijwerking kan vormen van het coronavaccin van AstraZeneca, al zal die zich slechts uiterst zeldzaam voordoen. Volgens het EMA zijn de voordelen van het vaccin nog steeds groter dan de risico’s.

Het team rond Greinacher komt nu met een hypothese op de proppen die mogelijk kan verklaren waar het precies foutloopt. Het coronavaccin van AstraZeneca, dat is gebaseerd op een verzwakt adenovirus dat bij chimpansees voorkomt, wordt namelijk geteeld aan de hand van menselijke embryonale niercellen. Bij het winnen van het vaccin uit die cellen zouden er volgens de onderzoekers nog sporen van een heel aantal menselijke eiwitten achterblijven. Die sporen zouden dan kunnen verklaren waarom sommige mensen in extreem zeldzame gevallen een bloedklonter en een laag aantal bloedplaatjes ontwikkelen. Het probleem zou zich met andere woorden niet in het virusdeeltje zelf, maar wel in het productieproces voordoen.

Oplossing in de maak?

“Een heel grondige analyse waarmee een stap in de goede richting wordt gezet”, zegt vaccinoloog Geert Leroux-Roels over de Duitse studie die nog aan een peer review moet worden onderworpen. Collega-viroloog Johan Neyts, die zelf aan een coronavaccin werkt, beaamt die boodschap.

“Dit is een stap in de goede richting”, vindt Leroux-Roels. “Het is zeker niet de ultieme oplossing, maar het brengt ons wel ietsje dichter bij een mogelijke oplossing.” Welk eiwit precies verantwoordelijk zou kunnen zijn voor de reactie, kunnen de onderzoekers ook nog niet zeggen. Leroux-Roels zegt zelf ook verschillen in frequentie te hebben gezien in het Verenigd Koninkrijk en Europa. “Dat zou er kunnen op wijzen dat details in het productieproces fungeren als uitlokkende factor”, klinkt het.

Daarom is het volgens de viroloog interessant om in een volgende stap verschillende loten en verschillende productiesites met elkaar te vergelijken. Daarnaast denkt Leroux-Roels ook aan vergelijkende studies tussen het vaccin van AstraZeneca en dat van Johnson & Johnson, dat met vergelijkbare problemen heeft af te rekenen, en het Russische Spoetnik V-vaccin. Alle drie de vaccins zijn namelijk gebaseerd op adenovirussen en worden op dezelfde manier gecreëerd. AstraZeneca en Johnson & Johnson werken trouwens achter de schermen al samen om de oorzaak van de ernstige bijwerkingen te achterhalen.

Nieuwe analyse van EMA

Vrijdag wordt een nieuwe wetenschappelijke analyse van het coronavaccin van AstraZeneca, uitgevoerd door het Europees Geneesmiddelenagentschap (EMA), verwacht. Dat heeft Europees commissaris voor Volksgezondheid Stella Kyriakides donderdag gezegd. Het EMA zal mogelijk meer duidelijkheid kunnen verschaffen over de voordelen en het risico op bijwerkingen van het vaccin naargelang leeftijd, geslacht en andere mogelijke risicofactoren. Kyriakides wil ook duidelijker richtlijnen voor de toediening van de tweede dosis van het vaccin. Federaal minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke wil bijvoorbeeld weten of na een eerste prik met AstraZeneca een ander vaccin kan gebruikt worden voor de tweede prik.

Kyriakides hoopt begin volgende week een nieuwe vergadering met de EU-ministers te beleggen. “Het doel is een coherente aanpak te hebben voor de toediening van de vaccins van AstraZeneca én Johnson & Johnson. Want hoe meer coördinatie en hoe meer coherentie in de boodschap, des te meer burgers zich zullen laten vaccineren.”

Intussen meldt nieuwswebsite Politico dat de Commissie een juridische procedure tegen AstraZeneca zou voorbereiden vanwege zijn tegenvallende leveringen. Het Brits-Zweedse farmabedrijf wil tegen de zomer 100 miljoen dosissen van zijn vaccin aan de Europese Unie geleverd hebben, terwijl het zich contractueel tot 300 miljoen dosissen heeft verbonden.

Het bericht “Onzuiverheden in productieproces mogelijke oorzaak ernstige bijwerkingen AstraZeneca” verscheen eerst op Metro.

Italië wil de oorlog verklaren aan ijsverkopers die gecomprimeerde lucht in hun ijs pompen om de lekkernij er zachter en wolliger te doen uitzien. Een wetsvoorstel in de Italiaanse senaat wil ijsproducenten die niet aan strikte kwaliteitsnormen voldoen, bestraffen met boetes tot 10.000 euro. Het land wil zo de eer van z’n wereldvermaarde artisanale ijsmakers verdedigen.

De Italiaanse senaat buigt zich de komende dagen over het wetsvoorstel. Met het voorstel hopen de initiatiefnemers – zes senatoren van de centrumlinkse Democratische Partij en de liberale partij Italia Viva – op een afschrikeffect bij charlatans die zich voordoen als artisanale ijsmakers. Vaak verkopen zij ijs dat meer uit lucht dan uit ijs bestaat.

Desalniettemin hebben sommige Italiaanse “ijsmeesters” al hun bezwaren geuit tegen het wetsvoorstel: volgens hen zou lucht pompen in het ijsmengsel niet per se minderwaardig ijs opleveren.

Gastronomisch symbool

Maar het wetsvoorstel is duidelijk: ijs oppompen met lucht druist in tegen de basisregels van het ambachtelijk ijs produceren. “Italiaans ijs is één van de gastronomische symbolen van ons land, tezamen met pasta en pizza”, aldus de socialistische senator Riccardo Nencini. “Maar de huidige wetgeving beschermt onze artisanale ijscultuur niet, noch de producenten ervan.”

Het bericht Italië wil strijd aanbinden met minderwaardig ijs: “Gastronomisch symbool moet beschermd worden” verscheen eerst op Metro.

Het is een zwarte dag voor taalpuristen, want voor het eerst in 24 jaar zijn de grammaticaregels van de Algemene Nederlandse Spraakkunst (ANS) aangepast. Enkele zaken die vroeger als fout werden beschouwd, kunnen nu wel door de beugel: een overzicht.

Zei er iemand “versoepelingen”? Binnen enkele weken zitten we mogelijk met z’n allen op een horecaterras, maar in de minstens even spannende wereld der grammatica mogen de teugels nu al wat losser. De Algemene Nederlandse Spraakkunst (ANS) – dé referentie voor de Nederlandse grammatica – heeft beslist dat enkele veelgemaakte taalfouten voortaan aanvaardbaar zijn, al is de context wel van belang. We lijsten enkele grote veranderingen voor je op.

• Wie vroeger zei dat “Frouke groter was als Mohamed”, kon rekenen op het ongenoegen van taalpuristen. Het was immers grammaticaal correct om “groter dan” te zeggen. Nu niet meer, zegt de ANS, want beide vormen komen in spreektaal even vaak voor. Let wel: enkel in een informele context kan “groter als” door de beugel.

• De zin “Ik heb hen een boek gegeven” klinkt misschien niet meteen fout in de oren, omdat we die zo vaak horen. Officieel moest het vroeger echter “hun” in plaats van “hen” zijn. In een informele context maakt dat nu niet meer uit, aldus de ANS.

• Ook dubbele ontkenning mag voortaan, maar enkel in spreektaal. Zeg je “Ik mag hier nooit niets“, dan mag je de boze blikken van grammaticadictators vanaf nu negeren.

• Vroeger was de zin “Ik heb een hele grote mond” not done. “Heel” is namelijk een bijwoord en mocht je niet verbuigen. Nu kan dat wel, luidt het. De aanpassing gaat wel niet op voor alle bijwoorden. “Een erge mooie vaas” blijft nog altijd fout: het moet hier wel degelijk “een erg mooie vaas” zijn.

Taalverandering

Voor sommige mensen zullen deze taalversoepelingen misschien pijn doen, maar professor Nederlandse taalkunde Timothy Colleman (UGent) legt uit dat taal constant verandert. “Voor spelling gelden strikte regels, maar grammatica is veel subtieler”, zegt hij in De Standaard. “Heel vaak is het geen kwestie van goed of fout, maar van verschillende constructies in een verschillende context. Als je ervan uitgaat dat het gebruik van een taal de norm bepaalt, dan kun je niet anders dan besluiten dat de norm verschoven is.”

Het bericht Grammaticaregels aangepast: voor deze taalfouten kan niemand je nog berispen verscheen eerst op Metro.