De Russische president Vladimir Poetin heeft zondag, de vierde dag van de Russische invasie in Oekraïne, gezegd dat hij de «ontradingsmacht» van het Russische leger in staat van paraatheid brengt. Die kan een nucleaire component omvatten. Vlak na die aankondiging heeft Oekraïene dan toch ingestemd met vredesonderhandelingen met Rusland aan de grens van Wit-Rusland.

«Ik gelast de minister van Defensie en de chef van de generale staf de ontradingsstrijdkrachten van het Russische leger in speciale staat van paraatheid te brengen voor de strijd», verklaarde Poetin in een onderhoud met zijn legerchefs dat op de televisie werd uitgezonden. «Begrepen», zo knikte minister van Defensie Sergej Sjojgoe instemmend.

Poetin rechtvaardigde de beslissing met «de oorlogszuchtige verklaringen van de NAVO» ten aanzien van Rusland. Hij bekritiseerde ook de economische sancties tegen Rusland, die volgens hem «onwettig» zijn.

De Russische afschrikkingstroepen zijn een geheel van eenheden die een aanval op Rusland moeten ontmoedigen, «ook in geval van oorlog met gebruik van kernwapens», aldus het ministerie van Defensie. De troepen zijn uitgerust met raketten, strategische bommenwerpers, onderzeeërs en schepen. Op defensief vlak hebben ze een antirakettenschild, controlesystemen in de ruimte, luchtafweer en antisatellietsystemen.

Ontmoeting tussen Rusland en Oekraïne

Vlak na die aankondiging van Poetin, stemt Oekraïne dan toch in met vredesonderhandelingen met Rusland. Een Russische en een Oekraïense delegatie zullen elkaar ontmoeten aan de grens tussen Oekraïne en Wit-Rusland. Dat heeft het bureau van de Oekraïense president Volodimir Zelenski zondag meegedeeld.

«De Oekraïense delegatie zal de Russische zonder voorafgaande voorwaarden ontmoeten aan de Oekraïens-Wit-Russische grens in de regio van de rivier Pripjat», zo staat in een mededeling die op soicaalnetwerksites wordt gedeeld. Dat betekent dat de gesprekken in de buurt van Tsjernobyl zullen plaatsvinden.

Het Kremlin had eerder voorgesteld om onderhandelingen in Wit-Rusland op te starten. Maar Kiev had die uitnodiging afgewezen. De Russen hadden de voorbije weken in Wit-Rusland nog duizenden soldaten gestationeerd, die ook Oekraïne zijn binnengevallen. Voor Zelenski was dat land dus niet neutraal.

Dit artikel verscheen eerst op Metro: https://nl.metrotime.be/algemeen/poetin-brengt-nucleaire-afschrikkingsmiddelen-paraatheid-oekraine-stemt-met-vredesonderhandelingen

Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Sammy Mahdi (CD&V) wil dat Oekraïense vluchtelingen automatisch bescherming kunnen krijgen. Liefst wil hij dat Europees geregeld zien, maar indien nodig is Mahdi bereid in België een apart statuut te creëren.

Volgens de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR is het aantal Oekraïners die hun land zijn ontvlucht voor de Russische aanval, toegenomen tot 368.000 en is dat aantal nog aan het stijgen. Veel Oekraïners zoeken veiligheid in de buurlanden, maar het is niet denkbeeldig dat er ook vluchtelingen op termijn naar ons land zullen komen.

Tijdens een debat in De Zevende Dag op Eén bleken alle uitgenodigde partijen (PVDA, Groen, N-VA en Vlaams Belang) bereid vluchtelingen op te nemen. Ook staatssecretaris Mahdi vindt dat de Europese landen hun solidariteit moeten tonen.

Een jaar

Oekraïners kunnen visumvrij reizen en daardoor 90 dagen in ons land verblijven. Nadien zouden ze eigenlijk een asielprocedure moeten starten. Mahdi zal zijn Europese collega’s zondagnamiddag voorstellen een richtlijn uit 2001 te activeren waardoor de Oekraïense vluchtelingen in heel Europa bescherming kunnen genieten. Dat zou voor een jaar gelden, maar die periode kan worden verlengd.

Indien er geen eensgezindheid bestaat, zal België effectief zelf iets doen, verzekerde Mahdi. Hij had het over een apart statuut waardoor de Oekraïners geen lange asielprocedure moeten starten om hier te kunnen verblijven. «Het is niet het moment de Oekraïners los te laten», aldus Mahdi in De Zevende Dag.

In de loop van de namiddag komt overigens nog een taskforce bijeen om solidaire steun van de Belgen te coördineren. Dat kan bijvoorbeeld gaan om mensen die een kamer of een appartement ter beschikking willen stellen om vluchtelingen op te vangen, luidde het.

Dit artikel verscheen eerst op Metro: https://nl.metrotime.be/algemeen/staatssecretaris-mahdi-wil-oekraiense-vluchtelingen-automatisch-beschermen

De Oekraïense president Volodimir Zelenski laat zondag weten dat de voorbije nacht «zeer moeilijk» was, met Russische bombardementen die volgens hem gericht waren op bewoond gebied. Terwijl de militaire acties verdergezet worden, willen de Russen weer onderhandelen in Wit-Rusland, maar Oekraïne heeft de locatie afgewezen. Intussen zijn al meer dan 200.000 Oekraïners het land uit gevlucht. België stuurt humanitaire hulp en sluit het luchtruim voor Russische luchtvaartmaatschappijen.

De Oekraïense president Volodimir Zelenski zegt dat het land er een «moeilijke nacht» op zitten heeft: «Er waren nieuwe vuurgevechten, nieuwe bombardementen in bewoond gebied, op burgerinfrastructuur. Vandaag zien we dat de bezetter geen enkel doelwit ongemoeid laat», zei hij in een videoboodschap die via sociale media werd verspreid. «Vasilkiv, Kiev, Tsjernigov, Soemy, Charkov en vele andere steden beleven momenteel dingen die we wereldwijd niet meer gezien hebben sinds de Tweede Wereldoorlog.»

De Oekraïense president reageerde heel opgelucht op de oprichting van een internationale coalitie voor hulp aan zijn land. «We krijgen wapens, medicatie, voedsel, brandstof en geld. Een sterke internationale coalitie zal Oekraïne ondersteunen, een anti-oorlogscoalitie.» Hij bedankte voor de levering van wapens uit Duitsland en België en voor het Europese akkoord om Russische banken uit het Swift-platform te weren waardoor Rusland geen internationale handel meer kan voeren.

VN maakt trieste balans op

De Verenigde Naties melden dat meer dan 200.000 Oekraïners zijn hun land ontvlucht vanwege de Russische invasie. Het aantal Oekraïense vluchtelingen in buurlanden stijgt snel, zaterdagochtend waren het er nog ongeveer 120.000. Het was die dag volgens een VN-woordvoerder erg druk bij de grensovergangen in Polen. De wachttijd was in de avond opgelopen tot 40 uur. De VN vreest dat in totaal zo’n 4 miljoen Oekraïners naar het buitenland willen vluchten als de situatie niet verbetert.

Daarnaast bevestigen ze dat er al zeker 240 burgerslachtoffers vielen sinds de Russische inval in Oekraïne. Volgens het OCHA, het VN-agentschap dat instaat voor de coördinatie van humanitaire zaken, zijn al minstens 64 mensen om het leven gekomen. «Maar de echte cijfers liggen waarschijnlijk hoger», waarschuwt het OCHA.

Onderhandelingen afgeblazen

Terwijl er nog volop strijd geleverd wordt in Oekraïne, zegt het Kremlin nu dat er een Russische delegatie klaar staat om onderhandelingen op te starten over Oekraïne. Die delegatie bevindt zich in Homel, in Wit-Rusland, aldus Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov aan het Russische persagentschap Interfax. Maar de Oekraïense president Volodimir Zelenski wijst die uitnodiging af. Hij wil wel praten, maar niet in Wit-Rusland.

De Russen hadden de voorbije weken nog duizenden soldaten gestationeerd in Wit-Rusland en zijn van daaruit ook Oekraïne binnengevallen. Voor Zelenski is dat land dus niet neutraal. «Warschau, Bratislava, Boedapest, Istanboel, Bakoe. We hebben die allemaal voorgesteld. Om het even welke andere stad is goed voor ons – in een land van waaruit geen raketten op ons worden afgevuurd. Dat is de enige manier voor eerlijke onderhandelingen die echt een einde kunnen maken aan de oorlog», zei Zelenski zondag in een videoboodschap.

België sluit luchtruim en stuurt hulp

België sluit het luchtruim voor Russische luchtvaartmaatschappijen. Dat meldt premier Alexander De Croo op Twitter. «Het Europese luchtruim is een open luchtruim», schrijft de premier. «Het is open voor wie mensen wil verbinden, niet voor degenen die brutaal agressie willen plegen.» Minister van Mobiliteit Georges Gilkinet schrijft op Twitter dat Europa Rusland economisch, financieel, maar ook in het luchtruim moet «isoleren». «We werken daarvoor samen met onze Europese collega’s», klinkt het. Eerder kondigden onder meer Estland, Polen, Tsjechië, Bulgarije, Duitsland, Finland, Roemenië en Denemarken de sluiting van hun luchtruim voor Russische vliegtuigen aan.

Daarbovenop heeft minister van Ontwikkelingssamenwerking Meryame Kitir 3 miljoen euro vrijgemaakt voor extra humanitaire hulp aan Oekraïne. Dat meldt de minister zondag in een persbericht. «Elke dag zien we de situatie slechter worden. Meer dan honderdduizend mensen zijn al op de vlucht geslagen en nog meer zullen volgen. De schade is enorm. We laten de mensen in Oekraïne niet in de steek», zegt Kitir.

Dit artikel verscheen eerst op Metro: https://nl.metrotime.be/algemeen/belgie-sluit-luchtruim-voor-russische-luchtvaartmaatschappijen-al-meer-dan-200000-oekrainers-op-de-vlucht